|
Początki szkolnictwa
Szkoła w okresie przedrozbiorowym miała charakter instytucji kościelnej, a rozwój bezpłatnych szkół ludowych miał miejsce dopiero po soborze trydenckim w 1545-1563 r.
W 1596 roku powstała szkoła parafialna w Ujanowicach, do której mogły uczęszczać dzieci z Jaworznej. W roku 1869 dokonano podziału szkolnictwa na szkoły: trywialne, realne i główne. Miasteczka i wioski mające kościół, posiadały szkoły trywialne o jednym nauczycielu, utrzymywane gminy.
Od końca XVIII wieku siedzibą związku szkolnego dla Jaworznej była szkoła trywialna w Ujanowicach, do której uczęszczały również dzieci z innych okolicznych wiosek. Frekwencja w tamtych czasach była bardzo niska ze względu na niską świadomość potrzeby edukacji, liczne prace polowe w których brały udział dzieci, jak również ze względu na odległość 5 - 8, a nawet 12 km od domu.
Część dzieci korzystała, więc z tzw. zimowej nauki w szkółkach prywatnych. W Jaworznej, od św. Katarzyny w listopadzie do końca kwietnia utrzymywała się szkółka prywatna, gdzie nauk udzielali światlejsi gospodarze i organista. Podręcznikiem do nauki była jedynie książeczka do modlitwy. Uczącemu płacono za naukę - jeden złoty od dziecka. Poziom w tych szkołach był mniej niż mierny. Szkółki te nie były uznane za publiczne. Dopiero staraniem inspektora okręgowego Edwarda Nowotnego, w 1911 roku została zorganizowana etatowa szkoła w Jaworznej. Na mocy dekretu z 14 czerwca 1912 roku mianowano stałą nauczycielkę w tej szkole - panią Ludwikę Pawłowską. Nauka odbywała się w domu prywatnym pana J. Kuśnierza. W 1914 roku rozpoczęto budowę nowej szkoły, której ukończenie uniemożliwił wybuch I wojny światowej. Budynek ukończono dopiero po zakończeniu wojny. W budynku mieściła się jedna izba lekcyjna i mieszkanie dla nauczyciela.
Do 1945 roku w szkole uczył jeden lub dwóch nauczycieli, a najwyższą klasą była klasa czwarta. Nauka trwała 7 lat (w klasach I i II po jednym roku, w klasie III - dwa lata, a w klasie IV - trzy lata).
|
|
